dilbilgisi

/saussure (yönetici)

About saussure (yönetici)

This author has not yet filled in any details.
So far saussure (yönetici) has created 336 blog entries.

Deyim

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

DEYİM Birden fazla sözcükten meydana gelen, sözcüklerden en az birisi mecaz anlamıyla kullanılan söz öbekleridir. Deyimlerin en önemli özelliklerinden biri en az iki sözcükten oluşmalarıdır. “Dikmek” sözcüğü tek başına deyim olmaz. Deyimi oluşturması için bir başka sözcükle kullanılması gerekir. Örneğin “göz” sözcüğü ile kullanıldığında, “göz dikmek” olur ki, bu sözler deyimdir. Artık “dikmek” sözcüğü gerçek [...]

Karşıt anlam

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

KARŞIT (ZIT) ANLAM Birbirine karşıt kavramları karşılayan sözcüklere karşıt anlamlı sözcükler denir. Karşıt anlamlı sözcükler iki zıt noktayı belirtir. Güzel - çirkin Sevmek - nefret etmek Gece - gündüz... Burada yeri gelmişken, her sözcüğün karşıt anlamlısının olmadığını da belirtelim. Örneğin “su, aramak, yeşil...” gibi sözcüklerinin karşıt anlamlısı yoktur. Zıt anlam örnekleri : şişman -zayıf uzun [...]

Eş anlam (Anlamdaş)

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

EŞ ANLAM Aynı kavramı karşılayan farklı sözcüklere eş anlamlı sözcükler denir. Yazılışları farklı anlamları aynı olan kelimelere denir. Ayakkabı - kundura Siyah - kara Rehber - kılavuz ... Yukarıdaki sözcükler farklı yazılışlarda olsa da aynı varlık ya da kavramı anlattığından eş anlamlıdır. Eş anlamlı kelime örnekleri; Kırmızı - Al Beyaz - Ak Öğretmen - Muallim [...]

Terim anlam

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

TERİM ANLAM Herhangi bir bilim, sanat ya da meslekle ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklere terimdenir. Matematikte kullanılan açı, üçgen, karekök... Edebiyatta kullanılan öykü, ölçü, kafiye, dize... Sosyal bilgilerde kullanılan iklim, ölçek, eş yükselti ... Fen bilgisinde kullanılan hücre, soymuk boruları, sindirim sistemi, sinir ... sözcükleri terimdir. Çünkü bunlar yukarıda adı geçen alanlar ile ilgili [...]

Soyut ve Somut anlam

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

SOMUT VE SOYUT ANLAM Sözcükler varlıkları ve kavramları karşılar. Varlık, madde olarak bulunan yani duyu organlarıyla algılanabilen bir nitelik taşır. İşte duyu organlarımız yardımıyla algılayabildiğimiz sözcüklere somut anlamlı sözcükler denir. Örneğin “ağaç, insan, dağ, kalem, bulut...” somut sözcüklerdir. Ama kavramlar duyu organlarımız ile algılanamaz. “Üzüntü, sevgi, özlem, kin, akıl” gibi sözcükleri herhangi bir duyumuzla algılayamayız. İşte [...]

Gerçek ve Mecaz anlam

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

GERÇEK VE MECAZ ANLAM Gerçek anlam, bir sözcüğün temel anlamıdır. Buna sözcüğün ilk akla gelen anlamı da denir. “İnce” sözcüğünü ele alalım. Gerçekte “kalın karşıtı” olan, nesnelerin eni ile ilgili kullandığımız bu sözcük, “Üzerinde ince bir gömlek vardı.” cümlesinde gerçek anlamı ile kullanılmıştır. “Yaşlı kadına yer vermen ince bir davranıştı.” cümlesinde ise sözcük gerçek anlamı [...]

Sözcükte Anlam

By |Şubat 12th, 2015|Dilbilgisi|

Sözcükte Anlam SÖZCÜK ANLAMI Anlamı olan en küçük ses birliğine sözcük denir. sözcükler cümleyi oluşturan unsurlardır. Sözcükler kendi başlarına anlamlı olmakla birlikte cümlede de anlam kazanır ve bu nedenle de değişik anlamlarda kullanılabilir. Şimdi bu anlamları görelim.   GERÇEK VE MECAZ ANLAM SOMUT VE SOYUT ANLAM  TERİM ANLAM  EŞ ANLAM  KARŞIT (ZIT) ANLAM  DEYİM  SESTEŞ [...]

İken’in Yazılışı

By |Ocak 31st, 2015|Dilbilgisi|

İken’in Yazılışı  İken ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Bu durumda başındaki i ünlüsü düşer. Getirildiği kelimenin ünlüleri kalın da olsa, bu ekin ünlüsü ince kalır: Üsküdar’a gider iken aldı da bir yağmur. Giderken ardından “Gitme, kal.” diyemedim. okur-ken (< okur iken), yazar-ken (< yazar iken), çalışır-ken (< çalışır iken), uyur-ken (< uyur iken), başlar-ken [...]

Mastar Eklerinin Yazılışı

By |Ocak 31st, 2015|Dilbilgisi|

Mastar Eklerinin Yazılışı -mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -ı, -i eklerinden biri geldiğinde araya y ünsüzü girer: kazanmak-a > kazanma-y-a, aldanmak-ı > aldanma-y-ı, sevmek-e > sevme-y-e, görmek-i > görme-y-i. İsim Fiil (Mastar) Fiillere getirilen “-ma, -ış, -mak” ekleri ile yapılır. Bu ekler büyük ünlü uyumu kuralına göre eklendiği sözcük içinde değişiklik gösterecekleri için “-ma, -me,  -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, [...]

Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar

By |Ocak 30th, 2015|Dilbilgisi|

Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar Gelecek zaman ekinin ünlüleri ile zaman ekinden önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın bütün şahıslarda a, e ile yazılır:  gelmeyeceğim, gelemeyeceğim, gelemeyeceksin; almayacağım, alamayacağım, almayacaksın başlayacağım. Teklik ve çokluk 1. kişi emir eklerinin ünlüsü ile ekten önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır: başlayayım, gelmeyeyim; başlayalım, gelmeyelim. İstek ekinden önce gelen ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır: başlayasın, başlaya, [...]