Dilbilgisi

/Dilbilgisi

Niteleme Zarfları

By |Mart 9th, 2015|Dilbilgisi|

Durum (Niteleme) Zarfları Eylemin niteliğini, durumunu bildiren; yükleme sorulan "NASIL" sorusuna cevap ve­ren zarflardır. Örnekler: Bize bugün soğuk davrandı. Güzel konuşuyor. Hızlı koşar. Çabucak çözdü. İçten konuştu. İyi bilir. ** İkilime şeklinde olabilir: Örnekler: Minik minik doğradı. Hızlı hızlı anlattı. Beşer beşer kesti. Onar onar dağıttı. Yavaş yavaş yürüdü. Sıcak sıcak servis yaptı. Kolay kolay gelmez. ⇒ZARFLAR [...]

Durum Zarfları

By |Mart 9th, 2015|Dilbilgisi|

Durum (Niteleme - Hal) Zarfı Fiilin durumunu yani nasıl yapıldığını bildiren sözcüklerdir. Fiile sorulan "nasıl" sorusuna cevap verir. “Ahmet, yavaş koşardı.” Bu cümlede "yavaş" sözcüğü "koşmak" eyleminin durumunu anlatmaktadır. Bunu eyleme sorduğumuz "nasıl" sorusu ile bulabiliriz. "Koltuklar çok eski görünüyordu." – Nasıl görünüyor? – Eski görünüyor. "Duygularını iyi anlatırsan çözüm bulursun." "Neden çok seli konuşuyorsun?" cümlelerinde altı çizili [...]

Zarflar Konusu

By |Mart 8th, 2015|Dilbilgisi|

Zarflar Konu Anlatımı ZARF (BELİRTEÇ) Nedir? İsimlerin varlıkları ya da kavramları karşılar. Fiillerin ise hareketleri, oluşları karşılar. Varlıkların nasıl belli nitelikleri varsa, fiillerin de belli nitelikleri vardır. İsmin niteliğini bildiren sözcüklere sıfat demiştik. Fiillerin niteliğini bildiren sözcüklere de zarf denir. "Güzel bir kitap okuyorum." cümlesinde "güzel" sözcüğü "kitap" isminin niteliğini bildiriyor, onun nasıl olduğunu açıklıyor. [...]

Sıfatlarda derecelendirme

By |Şubat 26th, 2015|Dilbilgisi|

SIFATLARDA DERECELENDİRME Sıfatlarda derecelendirme "pek, çok, daha, en..." gibi sözcüklerle yapılır. "Kardeşin onlardan daha akıllı biri." cümlesinde "daha" sözcüğü üstünlük, "En güzel kitap buydu." cümlesinde "en" sözcüğü en üstünlük, "Çok güzel çiçekleri vardı." cümlesinde "çok" sözcüğü aşırılık anlamı katmıştır. 1. Eşitlik derecesi: İki varlık arasındaki niteliğin benzer ya da eşit olduğunu gösterir. Sıfat olan kelimelerin önüne [...]

Sıfatlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler

By |Şubat 26th, 2015|Dilbilgisi|

Sıfatlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler 1) Birden fazla sıfat bir adı niteleyebilir. Örnek: Sert, sinirli  çocuğa benziyordu. 2) Bir sıfat birden fazla ismi niteleyebilir. Örnek: Dar caddeler, sokaklar geçit vermiyordu. 3) Ad tamlamasının tamlayanı bir sıfatla nitelenebilir. Örnek: Yaşlı kadının kızı 4) Ad tamlamasının tamlananı bir sıfatla nitelenebilir. Örnek: Çocuğun tatlı bakışı 5) Bir sıfat, ad [...]

Sıfatlarda pekiştirme

By |Şubat 26th, 2015|Dilbilgisi|

SIFATLARDA PEKİŞTİRME Sıfatlarda pekiştirme, yani anlamın kuvvetlendirilmesi iki şeklide yapılır: Sıfat olan sözcüğün ünlüye kadarki ilk hecesi alınır, daha sonra "m, p, r, s" harflerinden uygun olanı getirilir. En son da sıfat olan sözcük tekrar yazılır. İsterseniz "temiz" sözcüğü üzerinde bu anlatılarımızı uygulayalım: Te - r - temiz   =  tertemiz "Çocuklar bembeyaz elbiseler giymişlerdi." "Dümdüz [...]

Sıfatlarda küçültme

By |Şubat 26th, 2015|Dilbilgisi|

SIFATLARDA KÜÇÜLTME Sıfat olan sözcüğün anlamında küçültme ya da daralma, "-cik,-ce, (-ı)msı, (-ı)mtırak" ekleri ile yapılır. Bu eklerin getirilmesi ile oluşan sıfatlara küçültme sıfatları denir. "Küçük bir evleri vardı." cümlesinde "küçük" sıfattır ve kendinden sonra gelen ismin niteliğini belirtmektedir. "Küçücük evleri vardı." cümlesinde "-cik" eki almış "küçücük" sözcüğü de niteleme sıfatıdır. Buradaki "küçücük" sözcüğün "küçük" [...]

Soru Sıfatı

By |Şubat 26th, 2015|Dilbilgisi|

Soru Sıfatı İsimlerin niteliğini, herhangi bir özelliğini soru yolu ile bildiren sıfatlardır. “Nasıl şiirleri beğenirsiniz?” “Kaçar gün kaldın şehirlerde?” “Hangi konuyu işleyeceğiz?” “Kaç soru çözmeli günde?” Soru sıfatları, isimlerin nitelik ve niceliklerini soru yoluyla öğrenmeyi amaçlayan, cevapları da herhangi bir sıfat olan kelimelerdir. Soru sıfatlarından bazıları şunlardır: “ne, nasıl, nice, ne gibi, ne biçim, kaç, [...]

Belgisiz Sıfat

By |Şubat 26th, 2015|Dilbilgisi|

Belgisiz Sıfat İsimlerin sayı bakımından belirsizliklerini ifade eden sıfatlara belgisiz sıfat denir. Bazı işlerde acele edilmeli. Birkaç arkadaş dışarıda bekliyor. Hiçbir emek boşa gitmez. Bütün öğrencileri bahçeye çıkarmışlar. Her konuda bilgi sahibi olamayız. Bir gün yine karşılaşırız. cümlelerinde altı çizili sözcükler belgisiz sıfatlardır. Bu sözcükler, isimleri sayıca belirtmişler, ama onların ne kadar olduğunu belirtmemişler. her [...]

Kesir sayı sıfatı

By |Şubat 25th, 2015|Dilbilgisi|

Kesir sayı sıfatı  İsimleri kesirli olarak belirten sıfatlardır. "Bu işte yüzde yirmi kâr var." "Yarım kilo kıyma yeter." İsimlerin, bütünün kaçta kaçı olduğunu gösteren sıfatlardır. Yüzde bir ihtimal, yarım ekmek, çeyrek (dörtte bir) ekmek, yarıyıl, iki buçuk lira... Bu tamlamalarda tamlanan çoğul yapılabilir. Kardeşlerin üçte bir payları var. Tamlayan çoğul yapılıp tamlananla yeri değiştirilebilir: Yüzde [...]