ARADIĞINI YAZ ÖDEVİNİ BUL... ÖDEV ARAMA BÖLÜMÜ
Anasayfa » Dilbilgisi (sayfa 3)

Dilbilgisi

Haber Cümlesi

Haber Cümlesi Bir yargıyı olumlu ya da olumsuz biçimde aktaran cümlelerdir. Bir eylemin yapıldığını, yapılabileceğini, bir varlığın bulunduğunu ifade eden cümleler olumlu, tersini ifade edenler olumsuzdur. Olumlu cümlelerde mantıkça istenen bir durumun bulunması gerekir. Aşağıdaki yüklemleri inceleyerek bunu açıklayalım.            Olumlu                             Olumsuz Konuştu            ⇒           Konuşmadı Gelse                  ⇒          Gelmese Gidiyor      ... Devamını Oku »

Anlamına Göre Cümleler

ANLAMINA GÖRE CÜMLELER Her cümlenin bir anlamı vardır. Ancak cümleler bu anlamı değişik yapılarla bildirir. Bazen bir yargıyı haber verir. Bazen anlamı, soruyla bildirir. Bazense bir duyguyu aktararak ifade eder. İşte bu bildirme şekillerine göre cümleyi üç grupta inceliyoruz. Haber Cümlesi Bir yargıyı olumlu ya da olumsuz biçimde aktaran cümlelerdir. Bir eylemin yapıldığını, yapılabileceğini, bir varlığın bulunduğunu ifade eden cümleler ... Devamını Oku »

Devrik Cümle Konusu

Devrik Cümle Yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir. “Ayırma gözlerini gözlerimden bu akşam.” cümlesinde yüklem “ayırma” sözcüğüdür. Diğer bütün ögeler yüklemden sonra geldiğinden bu cümle devriktir. “Seni almadan gitmeyeceğim buradan.” “Kuşlar buralara gelmiyor artık.” “Çayınızı hazırlarım şimdi.” cümlelerinde yüklemler sonda olmadığından bu cümleler devriktir Yüklemi sonda yer almayan cümlelere devrik cümle denir. Cümlenin yüklemi başında, ortasında bulunabilir; ama cümlenin sonunda değildir. Günlük ... Devamını Oku »

Kurallı Cümle Konusu

Kurallı Cümle Yüklemi sonda bulunan, yani ögelerin Türkçe’nin kurallarına göre sıralandığı cümlelerdir. “Sanat eseri, halkın sorunlarını anlatır.” cümlesinde “anlatır” yüklemi sonda bulunduğu için cümle kurallıdır. “Bu ayakkabılar eskimiş.” “Bu resim çok güzelmiş.” “Bu kitabı ben de okudum.” cümlelerinde yüklemler sonda olduğundan, bu cümleler kurallıdır. * Hem fiil cümleleri, hem de isim cümleleri kurallı cümle ola­bilir.  Aşağıdaki paragrafta yer alan cümleleri ... Devamını Oku »

Öge Dizilişine Göre Cümleler

ÖGE DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER Türkçe’de cümleyi oluşturan ögeler belli bir mantık dizilişine göre sıralanır. Hatta tamlamayı oluşturan sözcüklerin bile bir sıraya göre dizilmesi gerekir. Ögelerin sıralanışına göre cümleler iki grupta incelenir. Kurallı Cümle Yüklemi sonda bulunan, yani ögelerin Türkçe’nin kurallarına göre sıralandığı cümlelerdir. “Sanat eseri, halkın sorunlarını anlatır.” cümlesinde “anlatır” yüklemi sonda bulunduğu için cümle kurallıdır. “Bu ayakkabılar eskimiş.” “Bu ... Devamını Oku »

İsim (Ad) Cümlesi

İsim (Ad) Cümlesi Yüklem çekimli bir fiil değilse, ister isimden ister edattan, isterse fiilimsiden oluşsun isim cümlesi sayılır. Bu cümleleri, adına aldanıp sadece ismin yüklem olduğu cümleler olarak anlamamak gerekir “Bugün hava güzel.” cümlesinde yüklem “güzel” sözcüğüdür. Bu sözcük ek eylem alarak yüklem olmuş bir isimdir. Yani fiil değildir. Öyleyse bu cümle isim cümlesidir. “Onun birçok kitabı var.” “Bu soru ... Devamını Oku »

Fiil (Eylem) Cümlesi

Fiil (Eylem) Cümlesi Yüklem durumunda bulunan söz, çekimlenmiş bir fiilse, cümle fiil cümlesidir. “Salondaki konuşmacıyı dinledi.” cümlesinde “dinledi” yüklemdir. Bu yüklem “dinlemek” fiilinin bilinen geçmiş zamanda çekimlenmesiyle oluştuğundan, cümle, yüklemine göre fiil cümlesi olur. “Kardeşim hasta oldu.” “Bu işi bugün yapabilirim.” “Geziye gitmekten vazgeçti.” cümlelerindeki yüklemler de fiil olduğundan bu cümleler eylem cümlesidir. Yüklemi eğer çekimli bir fiil ise cümle ... Devamını Oku »

Yüklemine Göre Cümleler

YÜKLEMLERİNE GÖRE CÜMLELER Buna “yükleminin türüne göre” de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır. Fiil (Eylem) Cümlesi Yüklem durumunda bulunan söz, çekimlenmiş bir fiilse, cümle fiil cümlesidir. “Salondaki konuşmacıyı dinledi.” cümlesinde “dinledi” yüklemdir. Bu yüklem “dinlemek” fiilinin bilinen geçmiş zamanda çekimlenmesiyle oluştuğundan, cümle, yüklemine göre fiil cümlesi olur. “Kardeşim hasta oldu.” “Bu işi bugün yapabilirim.” ... Devamını Oku »

Cümle Türleri (Cümle Çeşitleri)

Cümle Türleri Cümleler, kendini oluşturan sözcüklerin anlamlarına, cümlede bulundukları yerlere, türlerine göre değişik özellikler gösterir. İşte bu özelliklere göre cümleler değişik gruplar altında incelenir. YÜKLEMLERİNE GÖRE CÜMLELER  ⇐ tıkla konuya git Buna “yükleminin türüne göre” de denebilir. Çünkü cümleyi yüklemine göre incelerken yüklemi oluşturan sözcüklerin türüne bakılır.…Konu devamı için tıkla… Fiil (Eylem) Cümlesi Yüklem durumunda bulunan söz, çekimlenmiş bir fiilse, cümle ... Devamını Oku »

Vurgu Nedir?

Vurgu Nedir? İki ya da daha fazla heceli kelimelerin herhangi bir hecesinin; birden fazla sözcükten oluşan cümlelerin herhangi bir sözcüğünün ötekilerden daha baskılı, güçlü söylenmesine vurgu denir. Dolayısıyla vurgu kelime vurgusu ve cümle vurgusu olmak üzere ikiye ayrılır. Cümle vurgusunu ögeler konusunda gördük. Şimdi sözcük vurgusu ile ilgili ayrıntıları görelim. Her kelimede vurgu vardır ve bu çoğunlukla kelimelerin son hecesindedir. Ek ... Devamını Oku »