Ek fiilin Olumsuzu

Ek fiille çekimlenmiş sözcüklerin olumsuzu “değil” sözcüğü ile yapılır.

Çalışkandım   }  çalışkan değildim.

Çalışkanmış   }      çalışkan değilmiş.

Çalışkansa      }     çalışkan değilse.

Çalışkanım    }  çalışkan değilim.

Yukarıdaki örneklerde ek fiilin olumsuz çekimi görülmektedir. Diğer fiillerin “-ma, -me” ile, ek fiilin “değil” ile olumsuz yapılması, ek fiilin bulunmasını oldukça kolaylaştırır.

“Kısa sürede eve vardı.”

“Sınıfta on kişi vardı.”

cümlelerinde altı çizili sözcüklerden hangisinin ek fiil aldığını bulmak için cümleleri olumsuz yaparız. Birinci cümlenin yüklemi,

“Kısa sürede eve varmadı.”

şeklinde olumsuz yapılabilir. İkinci cümlenin yüklemi,

“Sınıfta on kişi varmadı.”

şeklinde söylenemeyeceğine göre, ikinci cümle ek fiil almıştır.

Ekeylemin olumsuzu “değil” ilgeciyle yapılır.

Aldığınız ev çok genişmiş.
Aldığınız ev çok geniş değilmiş.

Bu cümlelerin birincisinde, ad soylu “geniş” sözcüğü ekeylem alarak yüklem olmuştur, ikinci cümlede yükleme “değil” ilgeci getirilerek cümle olumsuz yapılmıştır. Aşağıda ekeylemin farklı zamanlarıyla çekimlenen yüklemlere sahip cümlelerin olumsuz halleri de bir arada verilmiştir.

Dün hava oldukça güzeldi.
Dün hava oldukça güzel değildi.
Ben bugün çok yorgunum.
Ben bugün çok yorgun değilim.
O köy buradan oldukça uzaktır.
O köy buradan oldukça uzak değildir.
Çok hastaysan hemen eve git.
Çok hasta değilsen hemen eve git.

⇒Ek Fiil  Konusuna dönmek için tıkla⇐

⇒Fiil (Eylem) Konusuna dönmek için tıkla⇐

Bilgi: Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan “yer sağlayıcı” olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz “uyar ve kaldır” prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, dilbilgisi25@gmail.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Bizle iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde size dönüş yapılıp gerekli bilgi verilecektir.