ARADIĞINI YAZ ÖDEVİNİ BUL... ÖDEV ARAMA BÖLÜMÜ
Anasayfa » Dilbilgisi » Ettirgen Fiiller – Oldurgan Fiiller

Ettirgen Fiiller – Oldurgan Fiiller

Ettirgen Fiiller – Oldurgan Fiiller

Tanım: Geçişli fiillere –r, -tır, -t ekleri getirildiğinde fiil geçişliliğini devam ettiriyorsa bu fiillere Ettirgen fiiller denir. Geçişsiz fiillere –r, -tır, -t ekleri getirildiğinde geçişli oluyorsa bu fiillere Oldurgan fiiller denir. Fiillere  -r, -tır, -t ekleri getirilerek yapılır.

1. Sonu sesli ve -r harfi ile biten fiillerden sonra -t eki getirilerek ettirgen yapılır.

bekle-t-ti           oku-t-tu            ara-t-tı              uyu-t-tu             söyle-t-ti           otur-t-tu

Beni bir saat beklettin.

Öğretmen öğrencilere kitap okutuyor.

Doktor hastayı yürüttü.

Not: Aşağıdaki fiiller kurallara uymaz.

ye-dir:

Annesi çocuğuna yemek yedirdi.

de-dir-t: Bütün askerlere paşam dedirtti.

2. -ır,-ir,-ur,-ür ekleri en az kullanılan eklerdir. 20 kadar fiilde kullanılır. Bu fiiller tek heceli ve sert ünsüzle (FıSTıKÇı ŞaHaP) biter ama kesin kuralları yoktur.

bit-ir iç-ir geç-ir düş-ür göç-ür piş-ir yat-ır

şiş-ir uç-ur kaç-ır vb.

Anne bebeğini yatağa yatıracak.

Ahmet ödevlerini bitirecek.

Polis hırsızı elinden kaçırdı.

3. Diğer fiillerde -dır, -dir, -dur, -dür (-tır, -tir, -tur, -tür) ekleri kullanılır.

sor-dur dik-tir aç-tır yak-tır yüz-dür çalış-tır al-dır

Ali herkesi güldürdü.

Arkadaşlar arabayı durdurdu.

Öğretmen pencereyi açtırdı.

Not: Aşağıdaki fiiller yukarıdaki kurallara uymaz.

kalk-                 kal-dır

gel-                  getir

git-                   göt-ür

gör-                  gös-ter

Kullanımı:

1. Ettirgen ve oldurgan fiillerde işi başkasına yaptırma anlamı vardır.

Kapıyı arkadaşına açtırdı.

Bütün bahçeyi öğrencilere temizletti.

2. Geçişsiz fiilleri geçişli hale getirir.

Geçişsiz fiiller Neyi, Kimi sorularına cevap vermez. Ama -dır, -dir, -dur, -dür (-tır, -tir, -tur, -tür), -t, -ır,-ir,-ur,-ür ekleri gelirse Neyi, Kimi sorularına cevap verir.

Çocuklar gülüyor.

Neyi gülüyor, kimi gülüyor? sorusunun cevabı yoktur.

Çocukları güldürdü.

Kimi güldürdü? – Çocukları güldürdü.

Paralar cebinden düşmüş.

Neyi düşmüş, kimi düşmüş? sorusunun cevabı yoktur.

Paraları cebinden düşürmüş.

Neyi düşürmüş? – Paraları.

⇒Nesnesine Göre Fiiller Konusu Tıkla⇐

⇒Fiil Çatısı Konu Anlatımı İçin Tıkla⇐

Bilgi: Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan “yer sağlayıcı” olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz “uyar ve kaldır” prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, dilbilgisi25@gmail.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Bizle iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde size dönüş yapılıp gerekli bilgi verilecektir.

Bir Cevap Yazın