ARADIĞINI YAZ ÖDEVİNİ BUL... ÖDEV ARAMA BÖLÜMÜ
Anasayfa » Dilbilgisi » Fiilde Kişi (Şahıs) Konusu

Fiilde Kişi (Şahıs) Konusu

FİİLLERDE KİŞİ

Fiildeki hareketi gerçekleştiren ya da o hareketin içinde bulunan varlığa fiildeki kişi denir. Kişileri, çekimlenmiş, yani şahsa ve zamana bağlı olarak bir yargı bildiren fiillerin sonundaki ekler temsil eder. Bu ekler, fiillere, zaman ve dilek kip eklerinden sonra gelir. Yani önce fiillin zaman veya tasarı ifade eden bir çekimi yapılır, sonra onun hangi şahsa bağlı olduğunun belirtilmesi için şahıs ekleri getirilir. Bu, Türkçenin sondan eklemeli bir dil oluşunun göstergesidir.

Her eylemin kişi çekimi olduğunu söylemiştik. Bu çekim, “kişi ekleri” dediğimiz çe­kim ekleri ile gerçekleştirilir. Kişi eki, eylemi gerçekleştiren özneyi gösterir. Üç ana kişi vardır:

  Tekil Çoğul
I.  kişi: (Söz söyleyen) aldı-m (ben) aldı-k (biz)
II.  kişi: (Kendisine söz söylenen) aldı-n (sen) aldı-nız (siz)
III.  kişi: (Kendisinden söz edilen) aldı- (o) aldı-lar (onlar)

 

(III. tekil kişinin eki yoktur. Sadece emir kipinde “-sin” eki kullanılır.)

Not: Aynı kip ve kişiyle çekimlenmiş yüklemlerin kullanıldığı sıralı cümlelerde kişi ekinin son yüklemde kullanılması yeterlidir.

Her sabah gelir, kahvaltısını yaptırır, ortalığı siler süpürürüm.

Gider, durumu gözlerinle görürsün.

 

Not: Değişik kiplerde, değişik kişi ekleri görülebilir.

 

Çalıştık (biz), çalışalım (biz), çalışıyoruz (biz): Bunların üçü de “biz” anlamı katan I. çoğul kişi ekidir.

Çalıştın (sen), çalışıyorsun (sen): İkisi de “sen” anlamı katan II. tekil kişi ekidir.

 

* -sin (-sın, -sun, -sün) eki “emir” kipinde III. tekil, diğer kiplerde II. tekil kişi ekidir.

 

Ödevlerini kendisi yapsın. (III. tekil – emir kipi)

Yarına kadar bitirmelisin. (II. tekil – gereklilik kipi)

⇒Fiil (Eylem) Konusuna dönmek için tıkla⇐

Bilgi: Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan “yer sağlayıcı” olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz “uyar ve kaldır” prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, dilbilgisi25@gmail.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Bizle iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde size dönüş yapılıp gerekli bilgi verilecektir.

Bir Cevap Yazın