İKİLEME

Sözün anlamını pekiştirmek, onu zenginleştirmek ya da değişik anlam ilgileri oluşturmak için iki sözün bir araya getirilmesiyle oluşan söz öbeklerine ikileme denir.

İkilemeler aynı sözcüğün tekrarıyla, yakın anlamlı sözcüklerin tekrarıyla, karşıt anlamlı sözcüklerin tekrarıyla, biri anlamlı biri anlamsız sözcüklerle yapılabilir.

“Adam acı acı güldü.”

cümlesinde ikileme aynı sözcüğün tekrarı ile,

Yalan yanlış sözlerle bizi oyalamışlardı.”

cümlesinde yakın anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması ile,

Gece gündüz çalışıyordu.”

cümlesinde karşıt anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması ile,

“Lütfen saçma sapan konuşma.”

cümlesinde ikileme biri anlamlı, biri anlamsız sözcüklerin birlikte kullanılması ile oluşmuştur.

 

1. Aynı sözcüğün tekrarıyla yapılan ikilemeler:

Örnek:
Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.
Kapı kapı dolaştık.

2. Eş Anlamlı sözcüklerin tekrarıyla yapılan ikilemeler:

Örnek:
Ortalıkta ses seda yoktu.

3. Yakın anlamlı sözcüklerle kurulan ikilemeler:

Örnek:
Eş dost
yardımına koşmuştu.
Gazeteler yalan yanlış bilgilerle doluydu.

4. Karşıt anlamlı sözcüklerle kurulan ikilemeler:

Örnek:
Ne demek istediğimizi er geç anlayacak.
İrili ufaklı taşları eline alıp fırlattı.

5. Bir anlamlı diğer anlamsız sözlerle kurulan ikilemeler:

Örnek:
Kağıda eğri büğrü bir çizgi çizdi.
Sandıktan eski püskü bir elbise çıkardı.

6. İkisi de anlamsız sözlerle kurulan ikilemeler:

Örnek:
Adam abuk sabuk konuşuyordu.
Eciş bücüş bir yazı ile mektup yazmıştı.

7. Yansıma sözlerin tekrarlanmasıyla kurulan ikilemeler:

Örnek:
Sular şırıl şırıl akıyordu.
Arılar vızır vızır dolaşıyordu.

8. “m” sesinin sözün başına getirilmesiyle yapılan ikilemeler:

Örnek:
Onca harcamadan sonra elimizde para mara kalmadı.

Uyarı: İkilemeler ayrı yazılır ve aralarına noktalama işareti konulmaz.

Bilgi: Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan “yer sağlayıcı” olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz “uyar ve kaldır” prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, dilbilgisi25@gmail.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Bizle iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde size dönüş yapılıp gerekli bilgi verilecektir.