Ünlem Cümlesi

Yargıyı bir duygu aktararak ortaya koyan cümlelerdir. Çoğu zaman kızgınlık, sevinme, alınma, heyecan gibi bir duygu aktarır ya da seslenme bildirir.

  • “Eyvah, kitaplarımı yine evde unuttum!”
  • “Bu şehir ne kadar da güzelmiş!”

cümleleri ünlem cümlesidir.

Bunların dışında istek cümlesi, şart cümlesi, emir cümlesi, gereklilik cümlesi gibi anlamına göre cümleler de verilmiştir. Ancak bu, cümlenin yapısıyla ilgili olmayan sadece anlama bağlı özelliktir. Eğer bunu göz önüne alırsak, her cümleye bir ad bulmak gerekebilir.

  • “Plânlı çalışırsan başarıya ulaşırsın.”

cümlesi şart (koşul),

  • “Hep birlikte sinemaya gidelim.”

cümlesi istek,

  • “Hemen gidip ödevlerini bitir.”

cümlesi emir,

  • “Her gün kitap okumalısın.”

cümlesi gereklilik anlamı veren cümlelerdir.

Ünlem türündeki sözcüklerle, genellikle, belli durumlar karşısında gösterdiğimiz anlık tepkilerimizi dile getiririz : “Şaşırma, korkma, uyarı, sevinme, üzülme, istemeye istemeye kabul etme, bıkkınlık, rahatlama, isteklendirme, aşırı beğenme, aşırı beğenmeme, onaylama, sesleniş, ayıplama, alay, küçümseme, özlem, anımsama, acıma, yakınma” yalnızca ünlem kullanarak dile getirebileceğimiz anlamların bazılarıdır.

Ünlemleri ses ve sözcük halinde olmak üzere iki grupta inceleyebiliriz :

Ses halinde olan ünlemler : Ses halinde olan ünlemlerin başlıcaları şunlardır : A!(aaa!), e!(ee!), O! (Ooo!), Of!(Off…!), Uf!, Ah!, Ha!, Hay!, Tu!, Tü!, Eh!, Ay!, Ya!, Oh!, Tüh!, Üf!…

Örnek :

  • O! Nereye böyle? (şaşma, şakınlık)
  • Ooo! Hoş geldin Ayşeciğim. (Beklenmezlikle birlikte sevinme)
  • Vah zavallı adam!… (Acıma)
  • Haa..! Unutmuşum yahu! (Hatırlama)
  • Ah, şu insanlık! (Kızma, hoş görmeyiş)
  • Eh, hayırlısı neyse o olsun! (Kabullenme)
  • Eee…, Fazla uzun ettin! (Bıkkınlık)

Sözcük halinde olan ünlemler : Sözcük halinde olan ünlemlerin başlıcaları şunlardır : Aman!, Aman tanrım!, Eyvah!, Haydi!, Bravo!, Yazık!, Sakın!, Yaşa!, Allah!, Yarabbi!, Hoppala!, Hop!, Yuh!… Örnek : Eyvah, cüzdanım yok! (şaşkınlık, korku)

  • Aman, bırak gitsin! (Bıkkınlık, usanç)
  • Bravo! Bravo! Büyük başarı. (Takdir etme, övme)
  • Hoppala, bir de bu çıktı. (Beklenmezlik)
  • Sakın o odanın kapısını açmayın! (Uyarı)
  • Yazık pek de gençmiş! (Üzüntü)

⇒Anlamına Göre Cümleler Geri Dön⇐

⇒Cümle Türleri Konu Alatımına Geri Dön⇐

Bilgi: Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan “yer sağlayıcı” olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz “uyar ve kaldır” prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, dilbilgisi25@gmail.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Bizle iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde size dönüş yapılıp gerekli bilgi verilecektir.