ARADIĞINI YAZ ÖDEVİNİ BUL... ÖDEV ARAMA BÖLÜMÜ
Anasayfa » Dilbilgisi » Ünlü Daralması Konusu

Ünlü Daralması Konusu

Ünlü Daralması

Türkçede a, e ünlüleri ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyişte de yazımda da aünlüsü ı, u; e ünlüsü i, ü olur: başlıyor (<başla-yor), oynuyor (<oyna-yor), doymuyor (<doyma-yor), izliyor (<izle-yor), diyor (<de-yor), gelmiyor (<gelme-yor), gözlüyor (<gözle-yor) vb.

Birden çok heceli ve a, e ünlüleri ile biten fiiller, ünlüyle başlayan ek aldıklarında bu fiillerdekia, e ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma ve i’ye dönme) eğilimi görülür. Ancak söyleyiştekiı, i ünlüleri yazıya geçirilmez: başlayan, yaşayacak, atlayarak, saklayalı, atmayalım; gelmeyen, izlemeyecek, gitmeyerek, gizleyeli, besleyelim vb.

Buna karşılık tek heceli olan demek ve yemek fiillerinde, söyleyişteki i ünlüsü yazıya da geçirilir: diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye; yiyen, yi­yerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyipvb. Ancak deyince, deyip sözlerindeki e yazı­lışta korunur.

ÖRNEK

Aşağıdakilerden hangisinde ünlü daralması vardır?

  • A) Kirli hava sağlığı bozuyor.
  • B) Konuşmaktan pek hoşlanmaz.
  • C) Okulu gelecek yıl bitirecek mi?
  • D) Aylardır oğlundan mektup gelmiyor.

ÇÖZÜM

D seçeneğinde “gelmemek” sözcüğüne “-yor” eki eklendiğinde sözcük sonundaki geniş ün­lü “e” daralarak “i” ünlüsüne dönüşmüştür.

Yanıt: D

⇒Ses Bilgisi Konu Anlatımı İçin Tıkla⇐

Bilgi: Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan “yer sağlayıcı” olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz “uyar ve kaldır” prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, dilbilgisi25@gmail.com mail adresinden bize ulaşabilirler. Bizle iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde size dönüş yapılıp gerekli bilgi verilecektir.

3 yorum

  1. okulda öğrenememiştim bu konuyu ama siz çok güzel anlatmışsınız hemen öğrendim

    • saussure (yönetici)

      daha fazla örnekler sunarak konunun anlaşılmasının yanında kalıcılığın yakalanmasını hedefliyoruz

  2. Çok güzel hemen öğrendim

Bir Cevap Yazın