Dilbilgisi

/Dilbilgisi

Fiil Çatısı Çıkmış ÖSS Soruları

By |Mayıs 20th, 2020|Dilbilgisi|

Fiil Çatısı Çıkmış ÖSS Soruları Soru 1: Nesne alıp almadıklarına göre fiiller “geçişli” ve “geçişsiz” diye ikiye ayrılır. Neyi ve kimi sorularına cevap veren fiiller geçişli, bu sorulara cevap vermeyenler geçişsizdir. Bu tanıma göre aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi geçişli bir fiildir? A) Onun sözlerine, arkadaşı sinirli sinirli gülüyordu. B) Çocuklar, hava güzel olursa yarın maça gidecekler. [...]

Edilgen Fiil Konu Anlatımı

By |Mayıs 20th, 2020|Dilbilgisi|

Edilgen Fiil Nedir? Fiilin bildirdiği işi özne değil de başkası yapıyorsa, özne bu işten etkileniyorsa, fiil edilgendir. Bu fiiller, etken fiillere “-l-” ve “-n-” eklerinin geti-rilmesiyle yapılır. Etken fiilin nesnesi olan öge, fiil edilgen yapıldığında özne durumuna geçer ve bu öznelere “sözde özne” adı verilir. Örneğin etken fiilde örnek verdiğimiz cümleyi edilgen yapalım; “Elbiseler dolaba [...]

Öznesine Göre Fiil Çatısı

By |Mayıs 18th, 2020|Dilbilgisi|

Öznesine Göre Fiiller Türkçede eylemler, öznenin eylemle ilgili olarak gösterdiği özelliğe göre dörde ayrılır. 1. Etken Fiil 2. Edilgen Fiil 3. Dönüşlü Fiil 4. İşteş Fiil  1. Etken Fiil Yüklemde belirtilen eylemi, öznenin kendisi yapıyorsa bu tür eylemlere “etken eylem”, özneye de “gerçek özne” denir. Çocuk, yaramazlık yapan küçük kardeşini dövdü. Bu cümlede “dövmek” eylemi [...]

Ettirgen Fiiller – Oldurgan Fiiller

By |Mayıs 18th, 2020|Dilbilgisi|

Ettirgen Fiiller - Oldurgan Fiiller Tanım: Geçişli fiillere –r, -tır, -t ekleri getirildiğinde fiil geçişliliğini devam ettiriyorsa bu fiillere Ettirgen fiiller denir. Geçişsiz fiillere –r, -tır, -t ekleri getirildiğinde geçişli oluyorsa bu fiillere Oldurgan fiiller denir. Fiillere  -r, -tır, -t ekleri getirilerek yapılır. 1. Sonu sesli ve -r harfi ile biten fiillerden sonra -t eki getirilerek ettirgen yapılır. bekle-t-ti           oku-t-tu            ara-t-tı              uyu-t-tu             söyle-t-ti           otur-t-tu [...]

İsim Fiil, Sıfat Fiil, Zarf Fiil Nedir?

By |Mayıs 18th, 2020|Dilbilgisi|

Fiilimsiler Detaylı Anlatım 1-İsim Fiil (Mastar) Fiillere getirilen “-ma, -ış, -mak” ekleri ile yapılır. Bu ekler büyük ünlü uyumu kuralına göre eklendiği sözcük içinde değişiklik gösterecekleri için “-ma, -me,  -ış, -iş, -uş, -üş, -mak, -mek” şekillerinin de var olduğunu bilmeliyiz arkadaşlar. Fakat ezberimizde kalıcı olması için  “-ma, -ış, -mak”  eklerini bilmemiz yeterlidir. Bu ekler fillere gelerek onları cümle [...]

Olasılık Zarfları

By |Mayıs 15th, 2020|Dilbilgisi|

Olasılık (İhtimal) Zarfları Fiillerin anlamına olasılık katan zarflardır. Başlıcaları şunlardır: Galiba, ola ki, sanırım, herhalde, belki, bakarsın, tut ki, varsayalım, say ki, tahminen... Yeterlilik fiilleri olasılık anlamı taşıdığı için, bu fiillerle olasılık zarflarının aynı cümlede kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar. Çarşıya gidebiliriz (Doğru) Belki çarşıya gideriz. (Doğru) Belki çarşıya gidebiliriz. (Yanlış) Ola ki arayacağı tutar. [...]

Nesnesine Göre Fiiller

By |Mayıs 15th, 2020|Dilbilgisi|

A. Nesnesine Göre Fiiller 1. Geçişli Fiil Nesnesi olan ya da nesne alabilen eylemlere “geçişli eylem” denir. Nesneyi, yükleme sorduğumuz “neyi, kimi, ne” sorularıyla bulduğumuz için, bu sorulara cevap veren eylemler geçişlidir. Ben bu kitabı geçen yaz okumuştum. Askerdeki arkadaşıma mektup yazdım.Bu cümlelerde “okumuştum” eylemi “bu kitabı” nesnesini, “yazdım” eylemi “mektup” nesnesini aldığından geçişli bir [...]

Fiil (Eylem) Konusu

By |Mayıs 15th, 2020|Dilbilgisi|

FİİL (EYLEM) İsimler varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdir. Fiiller ise hareketleri, oluşları, durumları karşılar. Fiiller genel olarak mastar hâlinde ifade edilir. Mastar hâlinde bir hareketin adı olurlar: "yürümek, olmak, düşünmek vs." A) Fiilerin Anlam Nitelikleri: Fiiler anlam niteliklerine göre kılış, durum ve oluş olmak üzere üçe ayrılır. Kılış ve durum fiilleri yapma, oluş fiileride olma anlamı [...]

Bağlaçlar Konusu

By |Mayıs 15th, 2020|Dilbilgisi|

Bağlaç Konusu Kendi başına bir anlamı olmayan, cümlede eş görevli söz ya da söz öbeklerini hatta cümleleri birbirine bağlayan sözcüklerdir. Bağlaçlar edatlardan farklı olarak cümle içinde bağladıkları sözlerin görevlerinde herhangi bir değişme yapmazlar, cümleden çıkarıldıklarında anlamda değişme olsa bile bozulma olmaz. Kimi bağlaçlar bağlayacakları sözcüklerin arasında kullanılır. "Çiçekçiden karanfil ve gül aldım." Kimi bağlaçlar cümleleri [...]

Birleşik Zamanlı Fiiller

By |Mayıs 14th, 2020|Dilbilgisi|

Birleşik Zamanlı Fiiller Basit zamanlı fiil, fiilin tek bir zaman veya kip bildirecek şekilde çekimlenmesiydi. Bileşik zamanlı fiil ise, fiilin birden çok kip ve zaman bildirecek biçimde çekimlenmesiyle oluşur. Basit çekimli fiillere ek fiilin getirilmesiyle yapılır. Birleşik zamanlı fiiller üç grupta incelenir.   1) Hikâye birleşik zaman : Fiilin basit çekiminden sonra ek fiilin "idi" [...]